Sukcesja w firmie rodzinnej

Blisko 79% polskich firm rodzinnych nie opracowało jeszcze planu sukcesji, a z badań przeprowadzonych w krajach Europy Zachodniej i USA wynika, że tylko 1/3 firm rodzinnych przechodzi pomyślnie pierwszą zmianę pokoleniową.

Firmy rodzinne w Polsce to w większości firmy zakładane w latach 90. XX wieku, przez ówczesnych dwudziesto- i trzydziestolatków. Ich właściciele mają obecnie od 50 do 60 lat i muszą zmierzyć się z problemem sukcesji po raz pierwszy. Niepowodzenie może oznaczać koniec rodzinnego biznesu.

Pracujemy między innymi z firmami rodzinnymi. Pomagamy – zarówno firmom, jak i ich właścicielom zaplanować i przeprowadzić proces sukcesji, wspieramy ich przy przechodzeniu przez jego kolejne etapy. 

sukcesja

Obszary działania w ramach sukcesji

Gotowość sukcesyjna jest to pewien stan dojrzałości firmy, zdolnej do funkcjonowania bez dotychczasowego właściciela, w której kapitał ludzki, stopień zorganizowania, sytuacja prawna i finansowa umożliwiają trwanie pod rządami sukcesora.

Audyt gotowości sukcesyjnej obejmuje:

  • Sprecyzowanie strategii rozwoju firmy.
  • Ocenę stopnia wykwalifikowania i zaangażowania kadry pracowniczej.
  • Ocenę struktury organizacyjnej, procedur i baz danych w kontekście działania firmy.
  • Dobór odpowiedniej formy prawnej i ustroju prawnego firmy.
  • Ocenę potencjału firmy do generowania przychodów i regulowania zobowiązań.
  • Ocenę stosowanego systemu do raportowania sytuacji finansowej.

W wyniku audytu właściciele otrzymują rekomendacje, które obszary firmy wymagają przygotowania do przejęcia zarządzania przez sukcesora z rodziny lub managera zewnętrznego.

Sukcesja w firmie rodzinnej to proces przekazania przez nestora pełnej odpowiedzialności ( praw i obowiązków z tym związanych) za bieżące i strategiczne zarządzanie sukcesorowi, przy zachowaniu kontroli właścicielskiej przez daną rodzinę. Jest to przekazanie przez pokolenie właścicieli następnemu pokoleniu władzy ( zarządzania), wiedzy i własności. Jest też kluczowym warunkiem dla przetrwania i rozwoju firmy rodzinnej.

Planowanie sukcesji polega na opracowaniu i realizacji strategicznego scenariusza przekazania własności i władzy przez aktualnego właściciela przedsiębiorstwa rodzinnego wybranemu następcy, który będzie w stanie zapewnić kontynuacje i rozwój firmy zgodnie z ustaloną strategią.

Plan sukcesji powinien dawać odpowiedzi na cztery kluczowe pytania:

  • Co przekazać: własność, wiedzę, władzę?
  • Komu przekazać: członkom rodziny, osobom spoza rodziny?
  • W jakim czasie: kolejność, etapy, terminy?
  • W jaki sposób: metody i formy sukcesji?

Zaleca się przygotowanie planu sukcesji w formie pisemnej, omówienie go w gronie najbliższych osób oraz sporządzenie harmonogramu czynności, jakie mają być wdrożone.

Proces sukcesji powinien być uwzględniony w planowaniu strategicznym firmy. Strategia to z kolei jeden z głównych czynników wpływających na organizację firmy. Struktura organizacyjna firmy jest narzędziem służącym do realizacji celów strategicznych, w tym sukcesji. Organizacja firmy powinna zatem cechować się wysokim stopniem zdolności przystosowawczej w obliczu szybko zmieniających się warunków rynkowych oraz wyzwań sukcesyjnych.

Dobrym kierunkiem rozwoju firmy, który prowadzi do profesjonalizacji zarządzania jest:

  • Opracowanie strategii rozwoju przez nestorów i sukcesorów.
  • Zaprojektowanie i wdrożenie struktury organizacyjnej.
  • Opisanie stanowisk pracy.
  • Określenie niezbędnych kompetencji do pełnienia poszczególnych stanowisk w firmie.
  • Zdefiniowanie zakresów uprawnień i odpowiedzialności.
  • Ustalenie relacji pomiędzy poszczególnymi stanowiskami pracy lub działami ( jednostkami organizacyjnymi).
  • Opracowanie systemów motywacyjnych dla pracowników.
  • Opracowanie systemu raportowania wyników finansowych dla nestorów i sukcesorów.

Wielu Właścicieli firm rodzinnych wstrzymuje się z działaniami sukcesyjnymi z uwagi na fakt, że będąc zaangażowanymi w zarządzanie bieżące trudno im znaleźć czas na stworzenie planu sukcesji.

Plan sukcesji warto zacząć od oceny stanu prawnego nieruchomości oraz patentów i znaków towarowych a także spójności zapisów prawnych w zakresie postanowień dotyczących sukcesji.

Audyt prawny dla Właścicieli firm rodzinnych obejmuje:

  • Analiza umowy spółki pod względem obowiązujących postanowień:
    • relacji Zarządu i Rady Nadzorczej oraz Zebrania Wspólników,
    • postanowień dotyczących zbywania udziałów/ akcji,
    • zapisów umowy Spółki pod względem sukcesji i zabezpieczenia członków rodziny.
  • Analiza prawna w zakresie opcji wyodrębnienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa (ZORG) i wyposażanie go w oddzielny majątek.
  • Analiza umów na podstawie, których Spółce przysługuje prawo własności nieruchomości.
  • Analiza w zakresie przysługujących Spółce praw niematerialnych i prawnych, ochrony w zakresie zastrzeżonych znaków towarowych i okresu ochrony.
  • Analiza umów pracowniczych oraz obowiązujących u Pracodawcy regulaminów.
  • Analiza umów dotyczących obowiązku zachowania poufności (NDA) oraz zakazów konkurencji a także poziomu zabezpieczeń zgodnie z RODO.
  • Analiza rozporządzeń testamentowych (ocena poprawności testamentu).

Właściciele firm rodzinnych w wyniku audytu prawnego otrzymują raport wraz z praktycznymi rekomendacjami i omówieniem poszczególnych rozwiązań prawnych z punktu widzenia planów sukcesyjnych.

Jak działamy?

Etapy realizowanych przez nas procesów doradczych:

Jesteś zainteresowany współpracą? Skontaktuj się z nami!

Nasz doradca odpowie na przesłane zapytanie i umówi dogodny termin.

Agnieszka Kauczyńska
+48 604 259 634
Magdalena Winnicka
+48 602 351 287

Prześlij zapytanie

Administratorem Pana/Pani danych osobowych jest Agnieszka Kauczyńska prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą „AGNIESZKA KAUCZYŃSKA SYNERGY CONSULTING GROUP” z siedzibą w Krakowie, ul. Kolejarzy 12, 30-434 Kraków, NIP: 6371123875, REGON: 121534050. Pana/Pani dane będziemy przetwarzać w celu obsługi zapytania i odpowiedzi na pytanie. Przysługuje Panu/Pani m.in. prawo do dostępu do danych, ich poprawienia, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, złożenia sprzeciwu, złożenia skargi do PUODO. Więcej informacji o przetwarzaniu znajduje się w Polityce Prywatności i Plików Cookies."

* Oświadczam, iż zapoznałem się z Polityką Prywatności i Polityką Plików Cookies

* - pola wymagane